ورود به سایت
ایمیل
رمز عبور
 
ثبت نام
 

دورنمای بازارهای آفریقایی برای توسعه صادرات

4.25
تعداد بازدید : 59
تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۴/۴

"دورنمای بازارهای آفریقایی برای توسعه صادرات"

 

 

 

 

حسین رسولی مدیر عامل شرکت مدیریت صادرات سینا تجارت پرنیا

مشاور بازاریابی بین الملل و صادرات  

www.stpexport.com

info@stpexport.com

 

 

مقدمه

 

قطعا آفریقا به طور عمده‌ از روند سریع افزایش جهانی قیمت‌های محصولات در طول دهه‌های گذشته سود برده است. قیمت نفت از کمتر از هر بشکه 20 دلار در سال 1999 به بیش از بشکه‌ای 145‌دلار در سال 2008 افزایش یافته است. همچنین با افزایش تقاضای جهانی، قیمت مواد معدنی، غلات و مواد خام دیگر بیشتر شده است. رونق مواد خام تاکنون تنها بخشی از جریان رشد اقتصاد آفریقا را شرح می‌دهد. منابع طبیعی مستقیما 24‌ درصد رشد تولید ناخالص داخلی آفریقا از سال 2000 تا 2008 را شامل می‌شود. مابقی به بخش‌های دیگر مانند معاملات عمده و جزئی، حمل ‌و نقل، مخابرات و تولید مربوط می‌شود. در ابتدا چندین کشور آفریقایی خصومت‌های مهلک و مضرشان را کنار گذاشتند و ثبات سیاسی لازم برای تقویت رشد اقتصادی را فراهم کردند. در گام بعدی، با اقدام دولت برای کاهش تورم، قطع وام‌های خارجی و تامین کسری بودجه، اقتصاد به طور سالم‌تری رشد یافت و بالاخره دول آفریقایی به طور گسترده‌ شروع به اتخاذ سیاست‌های منطبق با بازار کردند. موسسات اقتصادی دولتی، خصوصی‌شدند، موانع تجاری کاهش یافت، مالیات شرکت‌ها قطع شد و سیاست‌های نظارتی و سیستم حقوقی تقویت شد. در این میان شهری‌سازی و افزایش طبقه متوسط مصرف‌کنندگان آفریقایی از همه مهم‌تر است. در سال 1980 تنها ‌28 درصد آفریقایی‌ها در شهرها زندگی می‌کردند و امروزه این میزان به ‌40و50 درصد افزایش یافته؛ یعنی‌ درصدی نزدیک به جمعیت شهرنشین چین و بیشتر از هند که، طبق برنامه افزایش نیز خواهد یافت. در آفریقا بخش‌هایی از صنایع که مستقیما با مشتری در ارتباطند (کالاهای مصرفی، مخابرات و بانکداری در میان سایر بخش‌ها) بزرگ‌ترین فرصت‌های شغلی را ایجاد می‌کند و در حال حاضر 2 تا 3 برابر سریع‌تر از همین بخش‌ها در کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی رشد می‌کنند. در سال 2008 خانوارهای این قاره مبلغی بالغ بر 860‌ میلیارد ‌دلار؛ یعنی بیشتر از خانواده‌های هندی و چینی هزینه کردند و اگر تولید ناخالص داخلی حقیقی با همین سرعت به رشد خود ادامه دهد، طبق برنامه این مقدار در طول دهه بعدی به 4/1 تریلیون ‌دلار می‌رسد. با اینکه الگوهای مصرف به سمت استفاده از کالاهای مرغوب‌تر می‌رود، مخارج خوراک و آشامیدنی‌ها طبق همین منوال به معنای واقعی بیشتر از مصارف دیگر رشد خواهد داشت. هنگامی که درآمد خانواده‌ افزایش می‌یابد، مصرف در حوزه‌های دیگر بیشتر افزایش می‌یابد و بیشترین رشد در حوزه بانکداری خرد، مخابرات و ساختمان‌سازی خواهد بود، این رشد بازارهای مصرف بیشتری به وجود می‌آورد که به‌اندازه کافی برای جذب شرکت‌های چند ملیتی بزرگ است.

 

"کنیا، بازار بکر صادراتی برای ایران"

 

 

 

طبق تحقیقات بعمل آمده در بین کشورهای آفریقایی، کشور کنیا به عنوان مناسب ترین کشور برای صادرات محصولات و کالاهای ایرانی شناخته شده است.

نام کشور : کنیا

موقعیت جغرافیایی: شرق آفریقا

همسایگان: تانزانیا، اوگاندا، اتیوپی، سودان و سومالی

مساحت :  582،650 کیلومتر مربع

جمعیت : 39 میلیون نفر

نرخ رشد جمعیت: 691/2 %

آب و هوا:  حاره ای

زبان رسمی:  انگلیسی

مذهب: 78% مسیحی، 10% مسلمان و بقیه ادیان

پایتخت: نایروبی

تولید ناخالص داخلی:  GDP: 83/61 میلیارد دلار

رشد تولید ناخالص داخلی:  GDP: 2/2 %

نرخ رشد صنعتی: 6/3%

درآمد سرانه: 1600 دلار

نرخ بیکاری: 40%

نرخ تورم: 5/25 %

میزان ذخیره ارزی و طلا: 541/2 میلیارد دلار

کنیا دارای رتبه سوم در بین کشورهای دارای بیشترین رشد اقتصادی در جهان : رشد اقتصادی 6 درصد

 

صنایع دستی ومحلی، توریسم و صنعت تولید برق، كه عمدتاً‌ در نایروبی و مومباسا مستقر هستند، از صنایع فعال كشور به شمار می روند. طبق آمارها مهم ترین اقلام وارداتی کنیا از جهان شامل : سوخت ها و روغن های معدنی، راکتورهای هسته ای و دیگ های بخار، تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی، وسائط نقلیه بجز راه آهن و تراموا، آهن و فولاد، پلاستیک و محصولات پلاستیکی، غلات، محصولات دارویی و هواپیما می باشد. هم چنین عمده کالاهای صادراتی ایران به کنیا شامل : قیر نفت به ارزش 39311 هزار دلار، موم پارافین 75% به ارزش 1739 هزار دلار، خمیرهای غذایی پخته نشده به ارزش 1237 هزار دلار، وازلین ها به غیر از دارویی به ارزش 1102 هزار دلار، چای سیاه تخمیرشده به ارزش 1015 هزار دلار، روغن صنعتی به ارزش 981 هزار دلار و اوره به ارزش 576 هزار دلار بوده است. طبق آمار سال 2014 ، 184 میلیون دلار ارزش صادراتی انواع کاشی و سرامیک به کنیا بوده است که نسبت به آمار سال 2013 که ارزش صادراتی این کالا 74 میلیون دلار بوده افزایش چشمگیری را نشان می دهد.

 

هزینه صادرات کاشی و سرامیک به کشور کنیا

 

- قیمت کاشی و سرامیک 25*20 به ازای هر مترمربع در کنیا  7 دلار
-  قیمت کاشی و سرامیک 40*40 به ازای هر متر مربع در کنیا 9 دلار
- قیمت کاشی و سرامیک 60*60 به ازای هر مترمربع در کنیا 16 دلار
-  قیمت کاشی و سرامیک 60*30 به ازای هر مترمربع در کنیا 19 دلار
- هزینه حمل به ازای هر متر مربع کاشی و سرامیک  1 دلار می باشد.
- تعرفه واردات کاشی و سرامیک به کنیا 21 درصد می باشد.

- هزینه اجاره یک انبار به مساحت 1000 مترمربع در بندر مومباسا ، ماهیانه 950 دلار
-هزینه اجاره یک نمایشگاه 200 متری در نایروبی ماهیانه 1500 دلار  
- تعرفه واردات کاشی و سرامیک به کنیا 21 درصد می باشد.
- هزینه اجاره یک انبار به مساحت 1000 مترمربع در بندر مومباسا ، ماهیانه 950 دلار
-هزینه اجاره یک نمایشگاه 200 متری در نایروبی ماهیانه 1500 دلار  

- مسیر دریایی از ایران به کنیا : بندر چابهار به بندر مومباسا بوده و هزینه حمل یک کانتینر 40 فوتی از بندر چابهار به بندر مومباسا 1200 دلار می باشد.

 

مزایای تجارت با کنیا

 

       1.کنیا، تجاری ترین کشور شرق آفریقا

 

کنیا تجاری ترین کشور در شرق آفریقا می باشد. از ویژگی های بارز آن سرمایه گذاری های خارجی توسط شرکت های بزرگ چند ملیتی انگلیسی، آلمانی، فرانسوی، هلندی، آمریکایی و ژاپنی در این بخش می باشد. این بخش دارای واحد های صنعتی با مقیاس بزرگ بوده و در توسعه صنایع مونتاژ از رشد قابل ملاحظه ای برخوردار بوده است.

 

1. بندر مومباسا، مهم ترین بندر ورودی به شرق آفریقا

 

کنیا دارای 3 بندر دریایی و 26 خط کشتیرانی می باشد.

لامو ( Lamu )

مالیندی ( Malindi )

مومباسا ( Mombasa ) مهم ترین بندر که علاوه بر کنیا به کشورهای اوگاندا، تانزانیا، رواندا، بروندی، کنگو کینشازا و زامبیا سرویس می دهد. به علاوه خط کشتیرانی داخلی کنیا واقع در دریاچه ویکتوریا بین کنیا و تانزانیا نیر برقرار می باشد. بندر مومباسا از مناطق آزاد تجاری در کنیا محسوب می گردد. قابل ذکر است مسیر ترانزیت دریایی کالا از ایران به کنیا از بندر چابهار به بندر مومباسا می باشد.

 

1. کنیا، دروازه ورود به شرق آفریقا

 

این کشور که در گذشته انگلیس شرق نامیده می شد هم اکنون راه عبور کالا برای چندین کشور آفریقایی محصور در خشکی از جمله اوگاندا ، روندا ، بوروندی ، جنوب سودان ، و کنگو دموکراتیک محسوب می شود و از این طریق در آمد قابل ملاحظه ای کسب

می کند. 

 

1.دفتر سازمان ملل متحد در نایروبی

 

نایروبی یکی از سه دفتر اصلی سازمان ملل متحد و تنها دفتر آن سازمان در یکی از کشورهای جهان سوم است. دو دفتر دیگر سازمان ملل در ژنو و وین می باشند.

 

1.معاهده منطقه تجارت ترجیحی منطقه شرق و جنوب آفریقا

 

کنیا با کشورهای همسایه خود موافقتنامه جامعه اقتصادی آفریقای شرقی را برای افزایش همکاری های تجاری و تقلیل تعرفه های تجاری به امضا رسانده است. هم چنین با کشورهای عضو جامعه توسعه جنوب آفریقا نیز موافقتنامه همکاری های تجاری به امضا رسانیده است.

امتیازات ناشی از ترجیحات تعرفه ای بر مبنای این موافقتنامه به شرح ذیل می باشد:

  • کاهش و حذف نهایی عوارض گمرکی کالاهای مورد معامله در داخل منطقه تجارت ترجیحی ( کالاهای مشمول حذف عوارض گمرکی از بین یک سری کالاهای مورد نیاز و به سود کلیه کشورهای عضو انتخاب می شوند).
  • حذف موانع تعرفه ای تجاری مانند محدودیت های کمی، مبادله ورودی کالاها، سپرده گذاری قبلی برای واردات ( پیمان ارزی) و اجازه های مشروط برای واردات و هزینه های ارزی مربوط
  • تسهیل نمودن تجارت ترانزیت بین کشورهای عضو و تدارک روش ها و تهیه مدارک هماهنگ تجاری
  • به اجرا درآوردن قوانین مشترک برای کالاهای مشمول مقررات ترجیحی
  • تاسیس مرکزی در حراره ( زیمبابوه ) برای پایاپای کردن حساب های ارزی و پرداختها
  • گسترش همکاری ارزی در زمینه های توسعه استانداردهای صنعتی، کشاورزی، حمل و نقل و ارتباطات به منظور افزایش روابط تجاری و بهره مندی از تولید انبوه

1.تسهیلات سرمایه گذاری در کنیا

 

سرمایه گذاران خارجی می توانند برای فعالیت تولیدی و تجاری خود مجوز دریافت داشته و بر اساس آن سرمایه و سود حاصل از فعالیت خود را به خارج منتقل نمایند. در سال های گذشته قانون تاسیس مناطق پردازش صادرات به منظور جلب سرمایه گذاران خارجی جهت فعالیت در کنیا به تصویب رسید که بر طبق آن کنیا دارای 5 منطقه پردازش صادرات می باشد:

  1. منطقه صنعتی سمیر واقع در نایروبی
  2. منطقه رودخانه آتی واقع در نایروبی ( دولتی )
  3. منطقه دلارو
  4. منطقه ناگورا
  5. منطقه مومباسا ( دولتی )

 
شرکت های فعال در این مناطق از امتیازات زیر برخوردار می شوند :

 

  • معافیت از مالیات بر درآمد در مدت 10 سال اول فعالیت و در طول 10 سال بعدی فعالیت این گونه شرکت ها نیز مالیات آنان از 25% تجاوز نخواهد کرد.
  • معافیت از هر گونه مالیات بر سود و سایر پرداختی ها به افراد غیر قیم در 10 سال اول فعالیت
  • معافیت از پرداخت عوارض گمرکی در مورد ماشین آلات، مواد خام و نهاده های واسطه ای وارداتی
  • معافیت از هر گونه کنترل ارزی
  • اجازه افتتاح حساب ارز خارجی
  • عدم محدودیت در مورد ترتیبات مدیریت و امور فنی
  • معافیت از مالیات ارزش افزوده و فروش
  • آزادی عمل در خرید کالا از بازار داخلی یا فروش به بازار داخلی
  • عدم محدودیت در استخدام خارجیان جهت مشاغل مدیریت، فنی و آموزشی
  • دستمزد ارزان کارگران
  • دسترسی به بازار منطقه تجارت ترجیحی آفریقای شرقی
  • عدم محدودیت در داشتن مالکیت سهام بوسیله خارجیان

 

1.ریشه های فرهنگی بین دو کشور ایران و کنیا
2."جامعه بلوچان در بندر مومباسا"

 

یکی از شاخصه های مهم اجتماعی ایران که همواره موجبات بالندگی و رشد میهن ما را در اعصار مختلف فراهم آورده، مهاجرت اقوام مختلف ایرانی به دیگر مناطق جهان است. مهاجرت بلوچ های ایرانی به منطقه شرق آفریقا و ارتباطات صمیمانه آنها با بومیان این سرزمین طی حدود سیصد و اندی سال گذشته که به طور سازمان یافته و هدف مند صورت گرفته یکی از این نمونه ها به شمار می رود.

کشور کنیا تعداد زیادی از بلوچ های ایرانی الاصل را در خود جای داده است و دومین کشور منطقه شرق و جنوب شرق آفریقا از نظر شمار بلوچ های ایرانی الاصل به شمار می رود. اکثر بلوچ های ایرانی الاصل مقیم کنیا هم اکنون در شهر مومباسا زندگی می کنند. شغل اصلی بلوچ های ساکن مومباسا تجارت است. علاوه بر خرید و فروش وسایل و لوازم مختلف، مدیریت چند مجتمع بزرگ اقتصادی را نیز بر عهده دارند.

 

1.روابط اقتصادی ایران با کنیا

 

  • موافقتنامه بازرگانی فی مابین دو کشور
  • موافقتنامه تجارت ترجیحی

این موافقتنامه شامل حمل و نقل هوایی، همکاری های فرهنگی، علمی و آموزشی، تفاهم نامه صید و صیادی و صنایع وابسته و میراث فرهنگی و گردشگری می باشد.

  • ارتباطات پولی و بانکی

بانک توسعه صادرات ایران با 4 بانک کنیایی روابط کارگزاری دارد.

طبق طبقه بندی صندوق ضمانت ایران این کشور از لحاظ خطرپذیری اقتصادی ( ریسک ) 6 می باشد. هم چنین صندوق ریسک عدم بازپرداخت اعتبارات کوتاه و میان مدت را تا سقف 40 میلیون دلار مشروط به گشایش اعتبار اسنادی یا اخذ ضمانت نامه از بانک های مورد قبول و اعتبارات بلند مدت را تا سقف 80 میلیون دلار در قبال تضمین دولت کنیا پوشش می دهد.

  • همکاری های نمایشگاهی
  • نمایشگاه اختصاصی ایران در سال های 1371، 1372، 1374، 1377، 1378، 1379، 1384، 1385 در نایروبی و 4 نمایشگاه اختصاصی در سال های 1377، 1378، 1379 و 1382 در مومباسا برگزار شده است.
  • نمایشگاه تخصصی قطعات خودرو در سال 1382 در نایروبی
  • نمایشگاه بین المللی بازرگانی، صنعتی و خدماتی در سال 1383 در نایروبی
  • اولین نمایشگاه صنایع و بازرگانی کشورهای خاورمیانه در نایروبی 1386 توسط شرکت فورسایت
  • نمایشگاه اقتصادی اتحادیه مرکزی تعاونی های روستایی

 

 لیست کالاهای صادراتی ایران به کنیا

 

 

 

 

 

محصولات و فرآورده های معدنی قابل صدور ایران 

 

 

 

صادرات خدمات فنی و مهندسی ایران به کنیا

 

 

  • شرکت های ایرانی در بازار خدمات فنی و مهندسی کنیا حضور چشمگیری ندارند.
  • یکی از شرکت های فعال در بازار خدمات فنی و مهندسی شرکت فرآب است که در حال اجرای پروژه ساخت نیروگاه است.

 
جهت حضور در پروژه های خدمات فنی و مهندسی دو راهکار ذیل پیشنهاد می گردد :

 

  • انجام پروژه های خدمات فنی و مهندسی با کشور ثالث به صورت joint venture
  • انجام پروژه های خدمات فنی و مهندسی توسط پیمانکار دوم  subcontractor

 

مشکلات موجود در توسعه روابط اقتصادی فی مابین دو کشور ایران و کنیا

 

  • عدم شناخت صحیح و اطلاعات کامل نسبت به بازار کنیا و شرق آفریقا
  • عدم اعلام به موقع مناقصات به شرکت های ایرانی توسط طرف کنیایی
  • مشکلات در خصوص منظم نبودن خط کشتیرانی

 

در پایان جهت توسعه روابط اقتصادی فی ما بین دو کشور پیشنهادات ذیل ارائه می گردد :
 
  • حضور فعال تر کالاهای ایرانی در بازار کنیا و ایجاد تسهیلات لازم در این زمینه
  • حضور شرکت های ایرانی در مناقصات و پروژه های عمرانی کنیا همچون بازسازی پالایشگاه مومباسا، مرمت و جاده سازی، خانه سازی و غیره
  • تداوم در برگزاری نمایشگاه های اختصاصی کالا و خدمات جمهوری اسلامی ایران
  • اعزام یا پذیرش هیئت های تجاری و سرمایه گذاری تخصصی از گروه های کالایی مزیت دار دو کشور
  • تسریع در ایجاد مرکز تجاری ایران در کنیا توسط اتاق های بازرگانی و تعاون
  • استفاده از موقعیت ترانزیتی ایران و کنیا برای ترانزیت کالاهای دو کشور به مناطق آسیای میانه و شرق آفریقا
  • ارائه خدمات مشاوره ای، فنی و مهندسی، پزشکی و پیراپزشکی، فرهنگی و غیره به طرف های کنیایی
  • ایجاد سرمایه گذاری مشترک جهت تسهیل در ورود به بازارهای همجوار دو کشور
  • ایجاد تسهیلات خطوط اعتباری و بازاریابی کالا و خدمات ایرانی
  • ایجاد روش های بازاریابی منطقه ای کالاهای ایرانی با همکاری بخش خصوصی

 

 

منبع :
ارسال نظر
نام :
ایمیل :
متن نظر :
ارسال نظر
نظرات کاربران
میزان اهمیت
ایمیل
توضیحات
ارسال